როგორ დავიცვათ უსაფრთხოების წესები მზეზე ყოფნისას?

უსაფრთხო მზის აბაზანების მიღება მზის ზემოქმედების სარგებლისა და რისკების დაბალანსებას გულისხმობს.

გაეცანით მზის აბაზანების უსაფრთხო მიღების რეკომენდაციებს.

მზის სხივების სარგებელი:

D ვიტამინის სინთეზი – მზის სხივები ეხმარება თქვენს ორგანიზმს D ვიტამინის გამომუშავებაში, რომელიც მნიშვნელოვანია ძვლების ჯანმრთელობისთვის, იმუნიტეტისთვის და განწყობის რეგულირებისთვის;
-განწყობის გაუმჯობესება – მზის სხივები ზრდიან სეროტონინის დონეს, რაც ხელს უწყობს განწყობის გაუმჯობესებასა და შფოთვის ან დეპრესიის შემცირებას;
-ძილის რეგულირება – დილით მზის სხივები ხელს უწყობენ ცირკადული რიტმის რეგულირებას ღამით მელატონინის გამომუშავების გაძლიერებით.

მზის ზემოქმედების უარყოფითი მხარეები:

-მზის დამწვრობა;
-კანის ალერგიული დაავადებების გამწვავევბა;
-კანის დაბერება (ნაოჭები, ლაქები);
-დნმ-ის დაზიანება → კანის კიბო (განსაკუთრებით მელანომა, ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომა);
-თვალის დაზიანება (ულტრაიისფერ სხივებს შეუძლიათ ბადურის დაზაიანება და კატარაქტის გამოწვევა);

მზე და უსაფრთხოების წესები:

უსაფრთხო მზის აბაზანების მიღების საუკეთესო დრო გახლავთ დილის 10-12 საათამდე და საღამოს 4-5 საათის შემდეგ, როდესაც ულტრაიისფერი გამოსხივება ნაკლებად ინტენსიურია;

გახსოვდეთ, რომ 10–30 წუთიანი მზის ზემოქმედება (კანის ტიპის მიხედვით) ჩვეულებრივ საკმარისია D ვიტამინისთვის.

ულტრაიისფერი ინდექსის აპლიკაცია

• გამოიყენეთ ულტრაიისფერი ინდექსის აპლიკაცია. ეს გახლავთ ადვილად გამოსაყენებელი აპლიკაცია, რომელიც აჩვენებს ულტრაიისფერი ინდექსის მაქსიმალურ და მიმდინარე მნიშვნელობებს.
  . მოერიდეთ პირდაპირ მზეს, როდესაც ულტრაიისფერი ინდექსი 6 ან მეტია.
• იცოდეთ თქვენი კანის ტიპი (ფიცპატრიკის შკალა) ამ შკალის მიხედვით კანის 6 ტიპი არსებობს, რომლის გათვალისწინებით მზეზე ექსპოზიციის დრო 5-10 წუთიდან 30 წუთამდე შეადგენს.

მზისგან დამცავი საშუალებების გამოყენება

• SPF 30+ იდეალურია ყოველდღიური გამოყენებისთვის;
• SPF 50+ ხანგრძლივად ღია ცის ქვეშ ყოფნისას.
  დაიტანეთ კანზე მზეზე გასვლამდე 20-30 წუთით ადრე და გაიმეორეთ ყოველ 2 საათში ან ცურვის/ოფლიანობის შემდეგ.
• გამოიყენეთ ფართო სპექტრის (UVA + UVB) მზისგან დამცავი კრემები.
• არ დაგავიწყდეთ ყურების, კისრის, ტუჩების, ტერფების ზედა ნაწილის და თავის კანის (თუ თმა თხელია) მოვლა.
• მზისგან დამცავი მინერალური კრემები (თუთიის ოქსიდი, ტიტანის დიოქსიდი) კარგია მგრძნობიარე კანისა და ბავშვებისათვის.

დამცავი ტანსაცმელი და აქსესუარები:

• ქუდი;
• ულტრაიისფერი სხივებისგან დამცავი სათვალე;
• გრძელმკლავიანი ულტრაიისფერი ფილტრის ტანსაცმელი.
  . მზის ინტენსიური სხივების დროს ჩრდილში იყავით

დატენიანება და კანის მოვლა

. შეინარჩუნეთ ჰიდრატაცია – მზის სხივები და სიცხე ზრდის სითხის დაკარგვას.
. კანის დასამშვიდებლად მზეზე გასვლის შემდეგ გამოიყენეთ დამატენიანებელი საშუალებები.
. მზის აბაზანების მიღების დღეებში მოერიდეთ მკვეთრ ამქერცლავ კრემებს ან რეტინოიდებს.

მზის აბაზანების მიღების დროს მოერიდეთ:

. სუნამოების ან ციტრუსის ზეთების გამოყენებას (შეიძლება გამოიწვიოს ფიტოფოტოდერმატიტი) ;
. ფოტოსენსიბილიზატორი მედიკამენტების მიღებას (როგორიცაა დოქსიციკლინი, იზოტრეტინოინი, გარკვეული ანტიდეპრესანტები – მიმართეთ ექიმს);
. რუჯის მისაღები ზეთების გამოყენებას (ზრდიან დამწვრობისა და კანის დაზიანების რისკს).

წყარო: ალერგიისა და იმუნოლოგიის ცენტრი