მთავარი » საზოგადოება

საბარძიმე ღვინო

სტატიის ავტორი: | თარიღი: 05.10.2017 | 788 ნახვა

საკითხის აქტუალურობიდან გამომდინარე გვინდა მცირეოდენი ცნობები მოგაწოდოთ იმგვარი ღვინის შესახებ, რომელიც მართლმადიდებლური წირვის დროს წმინდა ბარძიმში ჩასასხმელად გამოიყენება. ამგვარი ღვინო, ანუ საბარძიმე ღვინო – საზედაშე ღვინოდ, ან ზედაშედაც მოიხსენიება, საბარძიმე ღვინო თუმცა ეს უკანასკნელი შესაძლოა იყოს არა მხოლოდ საბარძიმე წითელი ღვინო, არამედ, მაგალითად თეთრი ღვინოც, რომელიც განკუთვნილია ოჯახური მოხმარებისათვის, რომელიმე საეკლესიო დღესასწაულზე, ან ტაძარ-მონასტრებში შესაწირად. რიგ შემთხვევებში ჩვენში ზედაშის სახელით ვენახის ზვრებიც იყო სახელდებული და სხვ. ტერმინი ზედაშე უპირატესად ქართლ-კახეთში გვხვდება. მართებული იქნება, თუ ვიტყვით, რომ ქართლ-კახეთში თითქმის არ არსებობდა მარანი, სადაც ზედაშის ქვევრი არ ყოფილიყო ჩარგული, რასაც ყოველი ოჯახი განსაკუთრებული მოწიწებით ეპყრობოდა.
როგორც თავშივე აღინიშნა საკითხი მეტად აქტუალური და ამავდროულად პრობლემატურია, რადგან ხშირად წმინდა ბარძიმში ჩასასხმელად ჩვენს ეკლესია-მონასტრებში გამოიყენება სრულიად შეუფერებელი და შეუსაბამო ღვინო… უხეშ დარღვევებს ვხვდებით ასევე საბარძიმე ღვინის დაყენების საკითხებშიც.

აქვე მოკლედ შევეხოთ ყურძნის გადამუშავების საკითხსა და ასევე ვაზის ჯიშებს, საიდანაც შესაძლებელია დაყენდეს საბარძიმე ღვინო. საბედნიეროდ ჩვენი ქვეყნის მევენახეობის ყოველ რეგიონში, თუ მხარეში გვხვდება წითელყურძნიანი ვაზის არაერთი ადგილობრივი ჯიში, საიდანაც შესაძლებელია დაყენდეს საბარძიმე ღვინო. თუმცა რეალური სურათი ცოტა სხვაგვარია. უნდა აღინიშნოს, რომ საბარძიმედ გამოიყენება მხოლოდ მუქი წითელი შეფერილობის მომცემი ვაზის ჯიშის ღვინო. ასეთ დროს არ გამოიყენება ღია წითელი, ვარდისფერი, ან მითუმეტეს თეთრი ღვინო. ასევე არ შეიძლება თეთრისა და წითელი ღვინის ერთმანეთში შერევაც და ეს წესი ვრცელდება ყურძნის შემთხვევაზეც. დიდად სამწუხაროა, რომ ზოგჯერ წმინდა ბარძიმში ჩასასხმელად იყენებენ ქარხნული წარმოების ღვინოს, რასაც საბარძიმე ღვინოსთან საერთო არაფერი აქვს. საქმე ისაა, რომ ქარხნული ღვინოების უმეტესობაში ერევა ცხოველური წარმოშობისა, თუ სხვადასხვა ქიმიური პრეპარატების მთელი სპექტრი, რის შემდეგაც ამგვარ ღვინოს მართებულია, რომ ეწოდოს არა საბარძიმე ღვინო, არამედ „ქიმიური სითხე“… ამიტომ სანამ ესა, თუ ის სასულიერო პირი საბარძიმე ღვინოს გამოიყენებს, სასურველია, თუ იგი პირველ რიგში ძირეულად გაერკვევა საქმის არსში.

საბარძიმე ღვინის დაყენების ტრადიცია უპირველესად ჩვენს მონასტრებში უნდა განახლდეს, რასაც თავისთავად მოჰყვება ამ საკითხში მოსახლეობის გარკვეულწილად ჩართვაც. საქართველოში არსებულმა ყოველმა ეპარქიამ აუცილებლად უნდა იზრუნოს იმაზე, რომ მათ გააშენონ მათივე რეგიონებისათვის დამახასიათებელი ვაზის, როგორც საკოლექციო, ისე საწარმოო ვენახები, საიდანაც შემდგომში მოხდება საბარძიმე ღვინის დაყენება. ხოლო გაშენებული საკოლეციო სანერგეებიდან კი უნდა მოხდეს ადგილობრივი ვაზის ჯიშების მოსახლეობაში გავრცელება. რიგ შემთხვევებში საბარძიმედ გამოიყენება ე.წ. „უწამლი“, ანუ სახებათაშორისი ჰიბრიდების ღვინო, როგორიცაა, მაგალითად: ვაქირულა, დირბულა, მოლდავანკა (უცოდინარობით მოლდავანკას ხშირად ალადასტურად მოიხსენიებენ), შანიძე, ჯვარისა, ადესა თუ სხვ. ეს ყოველივე არამართებულად მიგვაჩნია! ჩვენს წინაპრებს თავიანთი სისხლის ფასად ქართული ვაზის ჯიშები ჩვენამდე იმისათვის არ მოუტანიათ, რომ ჩვენ ისინი ყოვლად უვარგის და „უჯიშო ჯიშებში“ გავცვალოდ… არც ის ფაქტი უნდა იყოს მთლად გამართლებული, როდესაც, მაგალითად დასავლეთ საქართველოს ზოგიერთი ეპარქიის მმართველი, საბარძიმე ღვინის დასაყენებლად ყურძენს კახეთში ყიდულობს. მეორე მხრივ ამგვარი რამ არავის აუკრძალია, მაგრამ უკეთესი არ იქნებოდა, რომ ამა თუ იმ ეპარქიის მეუფეს საკუთარ რეგიონში ადგილობრივი ძველი ქართული ვაზის ჯიშების გამრავლებაზე ეზრუნა?

საბარძიმე ღვინის დაყენების დროს ცხადია საქმე უმარნოდ არ ჩაივლის, ამიტომ ზრუნვის საგანი მარნების მშენებლობა-აღდგენაც უნდა იყოს, სადაც დაყენდება საბარძიმე ღვინო და რომელი მარნებიც მოეწყობა საწნახლებითა და ქვევრებით. ყურძენი საწნახელში, როგორც ამას ჩვენი წინაპრები აკეთებდნენ შიშველი ფეხით უნდა დაიწუროს, ხოლო საბარძიმე ღვინო ქვევრში უნდა დაყენდეს. ასევე მნიშვნელოვანია საწნახელში ყურძნის წურვის სათანადო ცოდნა-გამოცდილება, რისთვისაც შესაბამისად მომზადებაა საჭირო. ჩვენი წინაპრები საწნახელში ყურძნის წურვის დროს მარანში სანთელს ანთებდნენ და საკმეველსაც აკმევდნენ. ამ დროს სრულდებოდა ასევე საგალობლებიც. ეს წესი უნდა აღორძინდეს და გაგრძელდეს, მაგრამ საუბარია წმინდა სანთელზე და ასევე ფიჭვისა, თუ ნაძვის ბუნებრივ საკმეველზე და არა პარაფინის სანთლებზე და ასევე იმ ქიმიურ ე.წ. საკმეველზე, რომლებიც ბოლო პერიოდში გამოიყენება ზოგიერთ ჩვენს ტაძრებში. რთული სათქმელია ეკლესია-მონასტრების საკითხი, მაგრამ ამგვარი ქიმიური პროდუქტებს, რომლებიც წმინდა სანთელ-საკმეველის სახელითაა მონათლული ქართულ მარანში არაფერი ესაქმება… მნიშვნელოვანია, რომ ტაძრებში წმინდა სანთლების შეტანით და აქედან გამომდინარე ასეთ სანთელზე მოთხოვნილების გაზრდით გარკვეულწილად მეფუტკრეობის დარგიც განვითარდება ჩვენში.

საბარძიმე ღვინოსთან, მოყოლებული ყურძნის გადამუშავებითა და ღვინის დაყენება-დავარგების საქმით დასრულებული, საქმიანობა შეძლებისდაგვარად ერთსა და იმავე მამაკაცს უნდა ჰქონდეს. საბარძიმე ღვინოსთან არ შეიძლება სხვადასხვა და მითუმეტეს არაკომპეტეტნტური პირების მიახლება და საქმიანობა. საბარძიმე ღვინის დაყენების პროცესში, გარდა საღვინე ჭურჭელში დეზინფექციის მიზნით ჩაბოლებული გოგირდის გარკვეული რაოდენობისა, სხვა რაიმე დანამატის გამოყენება არ შეიძლება. ყოვლად დაუშვებელია, რომ საბარძიმე ღვინო დაყენებული იყოს ე.წ. კულტურული საფუარით; ღვინოში არამც და არამც არ უნდა ჩაემატოს: გამწებავი საშუალებები, მათშორის ბუნებრივიც, როგორიცაა, მაგალითად ბენტონიტი, ან ასკანის თიხა და სხვ. დაუშვებელია ასევე: ენზიმების, ტანინის, ალკოჰოლის, წყლის, შაქრისა, თუ სხვა რომელიმე ნივთიერების დამატება, რაგინდ ბუნებრივი და ნატურალურიც არ უნდა იყოს ეს ყოველივე. ასეთ დროს არც ღვინის ფილტრაციაა რეკომენდებული, რადგან, თუკი ღვინის დაყენების ტექნოლოგიას საქმის ძირეული ცოდნით მივუდგებით, ვნახავთ, რომ ყოველივე ზემოჩამოთვლილი და თვით ჭურჭელში გოგირდის ჩაბოლებაც კი სრულიად ზედმეტია. ღვინის დაყენება ცოდნასთან ერთად საქმისადმი სიყვარულით მიდგომასაც მოითხოვს და ეს მეტად მნიშვნელოვანი საქმე მაშინ შესდგება, როდესაც კაცი ამ საქმეს ცოდნით, სულითა და გულით მოეკიდება. ჩვენს წინაპრებს, ალბათ აზრადაც არ მოუვიდოდათ საბარძიმე ღვინის დაყენების წესების ფურცელზე გადმოტანა, მაგრამ ეს გარემოება დღეს შექმნილმა მდგომარეობამ გამოიწვია. ამიტომაც ქართული ტრადიციული მეღვინეობის საგანში ჩვენი უმთავრესი საზრუნავი სწორედ საბარძიმე ღვინის მართებულად დაყენების აღორძინება უნდა გახდეს. დიდად სავარაუდოა, რომ ეს გარემოება საფუძვლად დაედება და ასერიგად ხელს შეუწყობს ზოგადად ქართული ტრადიციული მეღვინეობის აღორძინების საქმესაც, რომელიც დღეს-დღეობით მეტად შეჭირვებულ დღშია. ამ საგნის აღორძინებაში კი თავის მხრივ იგულისხმება იმ სრულყოფილი და დახვეწილი სისტემის ადღგენა, რითაც ხელმძღვანელობდნენ ჩვენი წინაპრები.

გიორგი ბარისაშვილი


სტატიაზე ვრცელდება "ამბიონის" საავტორო უფლებები


კომენტარების შინაარსზე პასუხს არ აგებს "ამბიონის" რედაქცია. გთხოვთ, უცენზურო და კანონის საწინააღმდეგო შინაარსის შემცველი კომენტარების დაწერისგან თავი შეიკავოთ.

კომენტარის დატოვება

დაწერეთ თქვენი კომენტარი. თქვენ შეგიძლიათ გამოიწეროთ ეს კომენტარები RSS არხის საშუალებით

გთხოვთ იყოთ თემასთან ახლოს, სპამ კომენტარები დაიბლოკება სისტემის მიერ.

შეგიძლიათ გამოიყენოთ შემდეგი ტეგები:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

კომენტირებისას შეგიძლიათ გამოიყენოთ თქვენი Gravatar-ი

"ღვთის სიბრძნეს განეშორება ის, ვინც საკუთარ თავს ბრძნად ჩათვლის"- წმ. ისააკ ასური.